Tishoumaren of desert blues is een muziekstijl afkomstig uit de Sahara van Noord- en West-Afrika. Het is een combinatie van westerse blues, rock en traditionele muziek uit die regio zoals Berber- of Malinese muziek. Namen? Tinariwen, Bombino, Mdou Moctar of Tamikrest. Het motto van die laatste band is ‘A desert hosts us, a language unites us, a culture binds us.’ Het is de inspiratie voor een festival dat zowel in Utrecht als in Groningen voorbijkomt: Imidiwan. Het woord betekent ‘mijn vrienden’ in het Tamasheq, een variant van het Tuareg zoals dat door nomadische stammen in Noord-Afrika wordt gesproken. In een goedgevulde Kleine Zaal van SPOT/De Oosterpoort treedt een drietal bands op.
Samba Touré [foto’s hierboven] komt uit Mali en hij brengt een ode aan Ali Farka Touré, een van de meest invloedrijke Afrikaanse muzikanten. Hij combineerde als een van de eersten traditionele Malinese muziek met westerse blues. Samba Touré wordt geflankeerd door een kalebaspercussionist en door een in traditionele kledij gestoken bespeler van de ngoni: een traditioneel snaarinstrument dat is gemaakt van geitenhuid en hout. De golvende klanken van het tweetal op de achtergrond zorgen voor een prettig kabbelend maar soms ook opzwepend geluid.
De innemende Touré zingt en speelt elektrische gitaar, en breekt met behulp van Nederlandse woorden het ijs met het afwachtende publiek. Het heldere en beeldend klinkende gitaarspel maakt bij momenten indruk, maar de solo’s lijken vaak dezelfde kant op te gaan. De songs zijn daardoor enigszins inwisselbaar, ondanks de goede bedoelingen van de twee andere bandleden. De ontwapenende presentatie van Samba Touré vergoedt een hoop, maar door de eenvormigheid van de muziek is drie kwartier meer dan genoeg.
Uit Mauritanië komt Noura Mint Seymali [openingsfoto en foto hierboven], die opgroeide in een familie van griotten: mensen die geschiedenis en tradities van een gebied doorgeven met behulp van het vertellen van verhalen. Ze laat traditionele muziek uit haar vaderland samenvloeien met westerse rock, funk en psychedelica. In het begin van het opzwepende optreden bespeelt Seymali al zittend de ardine, een klassieke Mauritaanse harp met vaak tien tot veertien snaren. Het karakteristieke geluid is trance-opwekkend en uniek.
Wanneer ze gaat staan en het publiek met handgebaren begint te bespelen, krijgen haar emotioneel beladen vocalen alle ruimte. Net als het bij momenten virtuoze gitaarspel van haar man Jeiche Ould Chighaly, die opvallend onopvallend zijn bij vlagen uitstekende ding doet. Het gevolg is een dansbaar en onontkoombaar optreden, waarin authentieke en westerse muzikale invloeden op een voortreffelijke manier samensmelten. De psychedelische kant wordt daarbij allerminst ondergeschoven met muzikaal vraag-en-antwoordspel. Noura Mint Seymali en haar band geven een even origineel als beklijvend optreden.
De afsluiter van het festival is Imarhan [foto hierboven en hieronder], een veelkoppige band uit Algerije die al twintig jaar muziek maakt. Uiteraard gekleed in traditionele gewaden, maakt de formatie desertblues die langzaam onder je huid kruipt. Het klinkt alsof de muziek van Imarhan er niet in eerste instantie op gericht is om je aan het dansen te krijgen. Hoewel dat aanzetten tot dansen tijdens het fijnzinnige optreden natuurlijk wel meerderde malen gebeurt, zijn het toch de langzamere songs die de meeste indruk maken. Zoals op de dit jaar verschenen, bedwelmende plaat Essam op even subtiele wijze naar voren komt.
De zalvende vocalen van gitarist en frontman Sadam worden vakkundig ingebed in het vernuftige en melodieuze spel van de overige gitaristen, die er niet voor terugdeinzen om regelmatig van instrument te wisselen. Zo ontstaat ook visueel een aantrekkelijk optreden, waarin een in trainingspak gehulde knoppendraaier de op traditionele leest geschoeide muziek bij momenten naar de eenentwintigste eeuw brengt. Imarhan is een muzikaal interessante afsluiter van een geslaagd festival waar best nog wat meer van dergelijke bands voorbij mochten komen. Volgend jaar dan maar?
