In 2005 ontstaat in Groningen het undergroundplatenlabel Subroutine, waarachter Koen ter Heegde en Niek Hofstetter twintig jaar later nog steeds de drijvende krachten zijn. Bands die naar een groter publiek zouden doorbreken zoals The Homesick, Rats on Rafts en Tramhaus kregen via het eigenzinnige label de kans om muziek uit te brengen. Maar ook een scherpe postpunkband als Wooden Constructions, met de toen al onnavolgbare podiumidioot Gover Meit alias Donny Ronny, kreeg op Subroutine een plek. Het twintigjarig jubileum moet dan ook in Vera gevierd worden. Met drie uitstekende, maar vooral eigenwijze Nederlandse undergroundbands.
Niek Leenders is de uitstekende gitarist van Nouveau Vélo, de Brabantse janglepopformatie die na een tijd radiostilte begin 2025 het wederom bedwelmend goede Fruit afleverde. Daarnaast speelt hij, samen met zijn broer Tim, in Free Dust. Dit trio gaat wat losser en meer lofi te werk dan Nouveau Vélo, maar de basis zijn nog steeds bands als The Chills of The Serenes. Zoals te beluisteren is op het dit jaar verschenen en prima Dust Free.
Gewapend met een arsenaal aan effectpedalen tovert Niek Leenders fraai twinkelende gitaarpatronen tevoorschijn, die soms ook een lichte garagetic meekrijgen. Zoals in het hecht gespeelde, dreinende sethoogtepunt ‘Designer’. Hij neemt ook de soms wat onvaste vocalen voor zijn rekening, in af en toe absurdistische teksten. Free Dust is geen verpletterende podiumact, maar de hoge kwaliteit van de bedrieglijk relaxt gespeelde nummers vergoedt veel, zo niet alles.
De Amsterdamse formatie a fungus is hard op weg om de nieuwe Nederlandse indie darling te worden. En dat is geheel terecht, want de nieuwe plaat Field Relief is wonderschoon. In kaleidoscopische songs komen niet-alledaagse genres als mathpop en ambientfolk voorbij. Namen? Delta Sleep, of het minimalistische Trouble Books. Het bescheiden ogende viertal is net als Free Dust eveneens niet van plan om die handjes de lucht in te krijgen van het aandachtige publiek.
De meestal subtiel meanderende songs lenen zich daar ook niet voor. Op zijn hardst klinkt a fungus live als een verweven Pavement of The Wedding Present in chillmodus; in de meest breekbare nummers zijn de beeldende baslijnen van Boudy een voortreffelijke meerwaarde. De mooiste gemene delers zijn de enerverende gitaarduels tussen Max ten Oever en Otto de Jong, die elkaar zowel aantrekken als afstoten in allerminst voorspelbare maatsoorten. Tel daarbij de spitsvondige vocale afwisseling tussen de bandleden op, en je hebt een zeer fraai optreden.
Dan is SØWT [foto hierboven en openingsfoto] van een hele andere orde. Al snel ontstaat een moshpit bij de soms furieuze artrock die de Eindhovenaren spelen. En wat is de band gegroeid sinds het optreden als voorprogramma van Tramhaus in hetzelfde Vera, december 2023. Geen genavelstaar of mededelingen van “We zijn geen praters” meer, maar een hechte en cool ogende band die de zaal om de vingers windt met bijvoorbeeld schreeuwsongs in de lijn van …And You Will Know Us by the Trail of Dead.
Toch is SØWT de ingetogen kant nog niet vergeten, zoals op het dit jaar verschenen, boeiende Is This the Hard Part? ook naar voren komt. De twee vocalisten/gitaristen Danielle Warners en Koen Verhees bouwen in die meer rustige nummers de spanning zorgvuldig op, om deze vervolgens te ontladen in aan shoegaze gelieerde uitbarstingen van lawaai. Gekoppeld aan het hoge geluidsvolume geeft het viertal op die manier een overrompelend optreden.