Met It Dockumer Lokaeltsje en Lean Left heeft Vera twee formaties op het podium staan die het muzikale experiment niet schuwen. It Dockumer Lokaeltsje is sinds 2017 weer bij elkaar en maakt weer tegendraadse, experimentele punknummers in het Fries. De bandleden van Lean Left spelen sinds 2007 samen in deze gelegenheidsformatie, waarin vrije improvisatie ruim baan krijgt, naast jazz, rock en noise. Zoals wellicht te verwachten valt bij zeer avontuurlijke muziek, verkoopt Vera niet uit. Wie er wel is, ziet twee intrigerende optredens vol muzikale rafelranden.
In de tweede helft van de jaren tachtig is Friesland het kloppend hart van de alternatieve popmuziek in Nederland, met bands als The Visitor, Umberto di Bosso é Compadres en Weekend at Waikiki: De Friese Bries. Een van de meest avontuurlijke is It Dockumer Lokaeltsje [openingsfoto, foto hierboven en hieronder]. Ze maken korte, onnavolgbare avant-gardepunknummers in een duizelingwekkend tempo, met krassende gitaargeluiden. Absurde Friestalige teksten en plaattitels als Wil-Met-U-Neuken! en Moddergat maken het af. Het is in de behouden Friese cultuur een welkome, humoristische relativering.
In 2017 verschijnt opeens de uitstekende comebackplaat Tonger, in 2020 gevolgd door een Friestalige uitvoering van Alles Ist Gut van D.A.F. In 2023 komt de band met Trump Yn Makkum op de proppen. Recent verscheen Loop of Sloop. Volgens de band de eerste postume plaat, omdat ze zo langzamerhand meer verleden dan toekomst hebben. De postume tour rond deze wederom uitstekende plaat eindigt in Vera.
Of het echt het laatste optreden is, weet je bij It Dockumer Lokaeltsje nooit, maar ze spelen in ieder geval de naad uit hun broek. Sytse van Essen tovert een breed arsenaal aan dissonanten uit zijn gitaar, waarbij het soms als blazers klinkt. Zoals in de stroperige, rollende gitaarlijnen van ‘Poddestuolleding’. De soms slepende drumklappen van Fritz de Jong zijn raak en energiek. Het tegendraadse en soms razendsnelle basspel van Peter Sijbenga is dwingend en bij vlagen melodieus. En je zou willen dat je Fries verstond, want Sijbenga’s teksten zijn uitermate vindingrijk.
Hecht, bevlogen en toch met veel spelplezier geeft It Dockumer Lokaeltsje een voortreffelijk optreden vol gruizige tegentonen, spitsvondige teksten en net niet uit de bocht vliegende ritmes. De band wordt zelfs postuum alleen maar beter, zodat je denkt: hopelijk blijft het niet hierbij.
Lean Left [foto hierboven en hieronder]. verheft het leggen van muzikale grenzen eveneens tot kunst. De twee gitaristen van The Ex, Terrie Hessels en Andy Moor, gebruiken allerlei attributen zoals een drumvel en een staalborstel om de meest tegendraadse maar vooral krassende geluiden uit hun instrument te peuren. De boedfanatieke Noorse drummer Paal Nilssen-Love speelt vaker wel dan niet een soort constante break. Ken Vandermark komt uit Chicago en creëert duizelingwekkende geluiden met bariton- en tenorsax, en klarinet.
Het viertal levert op een indrukwekkende manier een fraai geluidsexperiment af. Stroperig, soms machinaal, soms tribaal maar altijd spitsvondig neemt Lean Left je mee naar de uithoeken van bijvoorbeeld jazz en noiserock. Improvisatie, waarin soms ook Arabische geluiden langskomen, wisselt daarbij stuivertje met stuwende en dreigende ritmes, waarop een deel van het publiek zelfs nog in beweging komt. Lean Left geeft een effectief opzwepend optreden, waarbij het razendsnelle blazersspel van Vandermark nog lang blijft rondtollen in je hoofd. Razendknap, maar vooral niet alledaags.
