Ook op de slotdag van festival Grauzone was het weer uitstekend toeven. En we zagen, net als op de zaterdag, opnieuw een Nederlands debuutoptreden.
Bij het eerste optreden van de dag is de zaal al afgeladen vol. En terecht, want het Frans/Tsjechische duo Years of Denial (foto hierboven) weet met stroperige, donkere techno op een effectieve manier een verloren gevoel over te brengen. Wanneer het iets minder zwaar wordt aangezet, komt de jarennegentigtechno van Dave Angel naar boven. Het oog wil ook wat, en daar zorgt zangeres Barkosina Hanusova voor met sluiers, maskers en het zwaaien met grote rozen. Uiteindelijk gaat iedereen voor de bijl voor de stuwende en fraai opgebouwde muziek van Years of Denial. Het optreden verandert resoluut in een duister dansfeest.
In de grote zaal van Paard schudt Youth Code (foto hierboven) het publiek wakker met grimmige, industriële EBM. De keiharde, gortdroge beats en effecten van Ryan George zitten als gegoten voor de hardcorepunkzang van Sara Taylor. Vorig jaar verscheen na vijf jaar radiostilte de ep Yours, With Malice, waarop stuiterbeats in de lijn van Ministry hoogtij vieren. Op Grauzone geeft het duo een al even intens en onontkoombaar optreden dat, naarmate het concert vordert, aan de eenvormige kant wordt. De indrukwekkende vocale capaciteiten van Sara Taylor blijven echter wel van begin tot eind boeiend.
Tussen alle elektronische darkwave, gothic techno en aanverwante muziek is de orgelpunk van Des Demonas (foto hierboven) een welkome afwisseling. Het kwartet uit Washington D.C. speelt in het begin niet altijd even straf. Het versterkt het garagepunkgehalte alleen maar. Zanger en antister Jacky ‘Cougar’ Abok maakt met zijn staccatozang en geëngageerde teksten indruk. Met uitstekende nummers is Des Demonas op een gegeven moment niet meer te stoppen, en is er tevens ruimte voor afrobeat en blues. Het viertal geeft een voortreffelijk optreden en is uitermate geschikt om een ingedut zomerfestival wakker te schudden. Dat kun je in februari al gerust vaststellen.
Net als op de Grauzone-zaterdag geeft vandaag alweer een artieste het eerste optreden in Nederland: De Vlaamse Fenne Kuppens (foto hierboven en onderste foto) met een solo-optreden. Als frontvrouw van de donkere postpunkformatie Whispering Sons is ze met haar bezwerende performance wel wat gewend. In de Lutherse Kerk vindt ze het een stuk spannender. Maar al gauw zet ze, samen met een celliste en een pianist, een indrukwekkend optreden neer. Gebogen over haar akoestische gitaar toont ze op gloedvolle wijze aan dat haar stembereik niet alleen in het lage gebied indruk maakt. In breekbare liedjes met de kracht van de herhaling krijgt ze met een intens concert het publiek muisstil.
De New Romantics, die had je ook nog in het wavespectrum van begin jaren tachtig. Synths en make-up bepaalden de muzikale stijl, en het Amerikaanse Male Tears (foto hierboven) gaat er mee aan de haal. Het gezelschap neemt zichzelf niet zo serieus en dat is te horen aan de campy nummers, die af en toe een voorronde van het Eurovisie Songfestival oproepen. Met deze meligheid is het lastig om de aandacht constant vast te houden. Totdat opeens een soort gruntzang en zware technotonen de kop opsteken, zodat de sfeer van het optreden omslaat van luchtig naar serieus. Male Tears geeft een van de meest ongrijpbare optredens van Grauzone.
Het Franse Minuit Machine (openingsfoto en foto hierboven) staat voor de derde keer op Grauzone, maar voor het eerst in de grote zaal van Paard. En ook daar zijn zangeres Amandine Stioui en haar elektronicasecondant een schot in de roos. Door het weidse zaalgeluid komen de zalvende tonen van het duo uitstekend tot hun recht. De muziek van Minuit Machine heeft een louterende maar vooral onthaastende werking, ondanks de soms stevige beats. En dat is op een zondagavond, na een lang en vermoeiend festivalweekend, een zeer gepast optreden om te ondergaan. De vaak dromerige zang van Stioui maakt het dan ook helemaal af.
Met een blonde haardos voor de ogen, oogt zanger en gitarist Shawn Tucker op het podium als Kurt Cobain. Vocaal gaat het met zijn formatie TRAITRS (foto hierboven) meer de kant op van The Cure’s Robert Smith. Samen met zijn eveneens Canadese kompaan Sean-Patrick Nolan achter de knoppen, trekt het duo op een geweldige manier alle dramaregisters open. Beeldend en breed uitgemeten legt TRAITRS een zeer prettige waas van melancholieke zweeftonen neer, waarbij shoegaze niet ver weg is. Velen sluiten de ogen om meegezogen te worden in deze draaikolk van hogeschoolwave. Tucker toont zich dan ook oprecht dankbaar voor de devote reacties van het publiek op dit uitermate doeltreffende optreden.
Met de voor het eerst van tevoren volledig uitverkochte versie van 2026 bewijst Grauzone zijn status van vooraanstaand subcultuurfestival. Liefhebbers van donkergrijze muziek kunnen op alle momenten zichzelf zijn, zodat de sfeer uitermate ontspannen is. Ook muzikaal heeft het festival nog steeds veel spannends te bieden, ook al gaat het om niet voor de hand liggende genres als gothic wave.
Beeld door Grauzonefotografen Tineke Klamer (Fenne Kuppens), Parcifal Werkman (Fenne Kuppens, Minuit Machine, Youth Code, Years of Denial), Beau Kaufman (TRAITRS, Male Tears), Lisa Ooijevaar (Des Demonas)